Je out-of-office staat aan, auto-reply op je mail. De koffers zijn gepakt. En tóch voel je nog dat knagende gevoel… Heb ik alles wel naar behoren overgedragen? Mis ik nog iets? Gaat dit wel goed zonder mij? Vinden ze het lastig als ik er niet ben?

Vanuit ons vakgebied kijkt PMC vaak naar individueel gedrag en naar gedrag in teams en organisaties. En vreemd genoeg zegt de vakantieperiode méér over de werkcultuur dan je zou denken. Juist als mensen voor een tijdje er niet zijn, worden ongeschreven regels, wederzijdse afhankelijkheden en spanningsbalansen zichtbaar. Zie het als een soort stress-test van je organisatie, maar dan ver weg aan de rand van het zwembad.

Hier zijn drie inzichten die vaak terugkomen, én een paar vragen om mee te nemen in je strandstoel of hangmat. Ze zijn niet voor laveloos aan de bar.

-Kun je echt loslaten?

Veel mensen denken dat ze goed zijn in loslaten, ze weten daarin goed te overtuigen en hun groeiende neus werkt als een uitroepteken. Totdat ze een uur na vertrek alsnog dat ene mailtje sturen, ‘ja, voor de zekerheid, schat, dan kunnen we ècht gerust op pad’. Of na drie dagen, als de vrouw met de ongeduldige jong alvast vooruit loopt, stiekem toch even teams checken.

Dat gedrag zegt vaak iets over onderliggende werkpatronen. Heb je het gevoel dat jij de enige bent die bepaalde dingen goed kan? Is overdracht iets wat je er effe gauw bij doet? Vertrouw je op je collega’s of, laten we eerlijk zijn; eigenlijk gewoon alleen maar op jezelf?

Denk eens na: Wanneer heb jij je voor het laatst écht vrij gevoeld van werk?

-Wie blijft er met de troep achter?

In sommige teams is het volkomen normaal dat collega’s tijdelijk minder paraat staan. In andere teams leidt elke afwezigheid tot frustratie, extra werk of rolonduidelijkheid.

Wordt er goed vooruit gepland? Wie vangt de boel op als het mis gaat? Is het duidelijk wie wat doet? Of zijn altijd dezelfde mensen de klos?

Wat hier vaak speelt, is een gebrek aan gedeeld eigenaarschap. Als iedereen zijn eigen straatje schoonveegt, wordt samenwerken bij afwezigheid een crime.

Denk eens na: Kan jij eerlijk zeggen: “Dit red ik nu niet”? En hoe reageren ze daar dan op?

-Wat doet afwezigheid met je ego?

Soms voel je je een beetje, nou ja, overbodig. Alles loopt op rolletjes zonder jou. Best confronterend.

En toch is daar niks mis mee. We willen allemaal het gevoel hebben dat we ertoe doen, dat we verschil maken. Maar als je pas je bijdrage voelt wanneer je constant 'aan' staat, dan moet je op de red flags gaan letten. En de organisatie zelf ook, met zo’n manager in huis.

In gezonde teams gaat waarde niet over hoeveel je aanwezig bent, maar over hoe goed het blijft draaien, with or without you. En om in het Engels te blijven; to manage = zorgen dat het gebeurt. In die definitie is niets terug te vinden over dat je het helemaal zelf moet doen.

Denk eens goed na: Voel jij je alleen gewaardeerd als je zichtbaar druk bent?

Je vakantie als spiegel

De vakantie is niet alleen een aangename opschorting van werk, het is ook een spiegel. Hoe jij je werk loslaat, zegt heel veel over hoe je het vasthoudt. Die had je nog niet eerder gehoord, hè?

Gebruik deze periode om stil te staan bij wat je normaal misschien wegwuift. Rust nemen is geen luxe. Het is een vorm van leiderschap. Want wie goed uitzoomt, ziet scherper waar het beter kan.

Dus geniet van de zon, de zee of bergen of gewoon van de ‘uit’ stand in je hoofd. En als je straks terugkomt, neem dan niet alleen een lullig souvenirtje voor je broer mee, maar ook een paar frisse inzichten over hoe jij en je team samenwerken. Want je zal het toch niet helemaal los kunnen laten. Of wel?

#organisatiepsychologie #organisatieantroplogie #werkcultuur #teamdynamiek #vakantiegevoel #leiderschap #psychologischeveiligheid