Sommige managers kennen zichzelf door en door. Ze weten dat ze ongeduldig zijn, moeite hebben met kritiek of graag de controle houden. En ze kunnen haarfijn uitleggen waarom. Alleen verandert er niets.
Zelfkennis kan zo een comfortabele schuilplaats worden. ‘Zo ben ik nu eenmaal’ klinkt als inzicht, maar functioneert vaak als vrijbrief. Alsof het herkennen van een patroon voldoende is om het te doorbreken.
De psycholoog Fritz Perls benadrukte het belang van bewustzijn. Maar bewust worden is nog niet hetzelfde als anders handelen. Ook Skinner liet zien hoe sterk gedrag door gevolgen wordt gestuurd. Wie jarenlang succes heeft gehad met zijn vertrouwde aanpak, heeft weinig reden gevoeld om die te veranderen. Juist dat succes kan hem gijzelen.
Ontwikkeling begint daarom niet bij een nieuwe verklaring, maar bij een andere keuze. Bij de manager die zijn oordeel inslikt en eerst een vraag stelt. Die weerstand niet meteen bestrijdt. Die toegeeft dat zijn eigen gedrag onderdeel van het probleem kan zijn.
Drie vragen helpen daarbij: wat doe ik steeds opnieuw? Wat levert mij dat op? En wat zou ik morgen anders kunnen doen, ook als dat ongemakkelijk voelt?
Jezelf kennen is prettig. Maar pas wanneer anderen merken dat je iets anders doet, begint ontwikkeling.