Bij managementontwikkeling is de rolverdeling meestal duidelijk. De trainer begeleidt en de deelnemers ontwikkelen zich. Zij onderzoeken hun gedrag, ontdekken hun patronen en proberen vervolgens iets anders te doen. Maar klopt die verdeling eigenlijk wel? Blijft degene die naar anderen kijkt zelf buiten schot?

Die vraag loopt door in twee forse delen van Het Ontwikkelingstheater.

Arno, Nico, Jasper en Ronald komen naar de boerderij omdat hun functioneren als manager zwaar onder druk staat. Aan de keukentafel onderzoeken Tim en psycholoog Ine wat er achter hun gedrag schuilgaat. Niet door hen modellen aan te leren, maar door nauwkeurig te kijken naar wat er -doorlopend- opnieuw gebeurt.

Arno ontdekt hoe afhankelijk hij is geworden van de waardering van anderen. Jasper beoordeelt zijn omgeving vanuit normen die voor hem zo vanzelfsprekend zijn dat hij nauwelijks beseft hoe dominant hij daarmee kan zijn. Ronald moet onder ogen zien dat kracht zonder gevoel net zo weinig oplevert als gevoel zonder het vermogen om duidelijk op te treden.

Hun ontwikkeling wordt bewust georganiseerd. Er worden vragen gesteld, confrontaties aangegaan en verbanden gelegd tussen wie zij zijn en wat zij als manager teweegbrengen.

Tjebbe kijkt daarbij toe en serveert koffie en bier. Althans, dat denkt hij.

Lang houdt hij dat overigens niet vol. Daarvoor vindt hij de deelnemers veel te omslachtig, Tim te voorzichtig en zichzelf te geschikt om zich ermee te bemoeien. Waar Tim wil onderzoeken, wil Tjebbe ingrijpen. Zijn aanwezigheid maakt de gesprekken niet altijd rustiger, maar doorgaans wel aanzienlijk korter en duidelijker. Hij ziet meestal snel wat anderen doen en twijfelt zelden aan zijn eigen waarneming. De deelnemers waarderen dit dan ook zeer.

Maar terwijl de drie managers zich aan de keukentafel ontwikkelen, voltrekt zich bij Tjebbe een ander proces. Minder georganiseerd, minder beheerst en aanvankelijk grotendeels buiten zijn bewustzijn.

Zijn oplossingen zijn vaak doeltreffend, hoogstzelden diplomatiek en volgens Tim niet allemaal geschikt voor herhaling. Zijn verhouding met Tim en Paul in de meest absurde situaties, zijn onorthodoxe ingrepen, de gebeurtenissen in hun vrije tijd en zijn ontmoetingen met Caroline dwingen hem uiteindelijk naar zichzelf te kijken. Zijn daadkracht blijkt niet alleen een kwaliteit. Zijn ongeduld, behoefte aan controle en neiging om te forceren krijgen eveneens andere gevolgen. Langzaam ontdekt hij dat hij niet uitsluitend degene is die ontwikkeling bij anderen versnelt.

Aan de keukentafel wordt ontwikkeling onderzocht. Daarbuiten wordt die praktisch geleefd.

Daarmee is Het Ontwikkelingstheater niet alleen een verhaal over managers die moeten veranderen. Het gaat ook over de vraag of iemand die anderen scherp doorziet, bereid is met dezelfde scherpte naar zichzelf te kijken. Misschien is dat zowel de ongemakkelijkste als de meest kansrijke vorm van ontwikkeling: ontdekken dat je geen toeschouwer bent, maar zelf allang meespeelt.

Aan de keukentafel wordt ontwikkeling diep onderzocht. Daarbuiten wordt zij intens geleefd.

#leiderschapsontwikkeling #psychologie #humor #literatuur #hetontwikkelingstheater